Nước mắm Phú Quốc

Nước mắm Phú Quốc là loại nước mắm không chỉ nổi tiếng tại Việt Nam, mà còn được biết đến ở khắp nơi trên thế giới. Vị ngon đến từ đảo ngọc đã tạo nên một nét đẹp văn hóa trong ẩm thực vô cùng ấn tượng trong mắt khách du lịch.

Đến với Phú Quốc, khách du lịch không những tham quan hòn đảo tuyệt đẹp mà còn khám phá làng nghề nước mắm truyền thống với hơn 200 tuổi. Với hương vị đậm đà, cùng màu nâu đỏ cánh dán đã tạo nên một loài nước mắm ngon tuyệt mà không nơi đâu có được.  Đó chính là nước mắm Phú Quốc.

Độc đáo nghề làm nước mắm Phú Quốc

Vùng biển xung quanh đảo Phú Quốc tỉnh Kiên Giang có nhiều rong biển và phù du làm thức ăn cho các loài cá cơm, cho nên Phú Quốc có nguồn lợi cá cơm rất lớn. Việc sử dụng nguồn lợi này để làm nước mắm ở Phú Quốc đã có lịch sử trên 200 năm.

Lịch sử nghề nước mắm Phú Quốc

Từ cuối thế kỷ 19 người dân trên đảo Phú Quốc đã bán nước mắm Phú Quốc sang Campuchia, Thái Lan. Tuy nhiên nước mắm Phú Quốc chỉ nổi tiếng từ những năm 1950. Đạt cực thịnh vào những năm 1965 – 1975.  Trong thời kỳ bao cấp ở giai đoạn 1975 – 1986, ngành sản xuất này mất dần thị phần. Nhiều nhà thùng đóng cửa chuyển nghề. Tuy nhiên, kể từ khi nền kinh tế chuyển sang cơ chế thị trường. Nghề làm nước mắm ở Phú Quốc dần dần hồi phục.

Nguồn gốc của nước mắm Phú Quốc 

Nguồn gốc nước mắm Phú Quốc bắt nguồn từ việc khai thác hải sản và săn bắn thú rừng. Một số người dân ven biển đã khai thác gỗ trên rừng tạo thành những con thuyền thô sơ để phục vụ cho công việc đánh bắt cá. Cá tươi dùng cho việc ăn uống thường ngày của người dân. Nhờ vào nguồn cá dồi dào, giúp cho việc đánh bắt thuận lợi giúp cho việc đánh bắt ngày càng tăng. Nhưng lượng tiêu thụ lại thấp. Đã khiến cho cá trở nên bị ươn và rất khó sử dụng. Để khắc phục việc này, người dân nơi đây đã nghĩ ra cách bảo quản cá bằng cách ướp muối trong am sạch. Giúp chúng có thời gian sử dụng được lâu dài hơn. Với những chuyến đánh bắt cá từ 2 đến 3 tháng. Chúng đã làm thay đổi mùi vị ướp cá đc ướp trong am, cá có mùi thơm và ăn rất ngon. Từ đó ngư dân nghĩ đến cách chế biến cá thành nước mắm để thành loại gia vị, làm tăng hương vị cho các bửa cơm gia đình.

Theo sử liệu, ngư dân Phú Quốc đã sớm đánh bắt được rất nhiều cá cơm quanh đảo, là loại cá nhỏ, nhưng chắc thịt, có vị ngọt thơm khi nấu với muối. Bắt chước kỹ thuộc làm mắm của ngư dân Đồng Bằng Sông Cửu Long. Dân đảo Phú Quốc đem cá cơm trộn với muối rồi ủ trong những lu, tỉnh, khạp, làm bằng đất nun đem phơi nắng khoảng 12 tháng thì chắc lấy nước mắm ra dùng. Từ chỗ tự làm để ăn trong nhà tới chỗ đem bán khắp các tỉnh thành từ nam chí bắc.

Đặc điểm phân biệt nước mắm Phú Quốc

Ai ai cũng nhận ra nước mắm Phú Quốc có vị mặn ban đầu rồi ngọt dịu về sau. Mùi thơm và màu cánh dán đập rất đặc trưng. Nước mắm cũng không loãng mà hơi sánh nhẹ. Nhiều chủ nhà thùng lâu đời ở Phú Quốc cũng không giải thích tại sao có đặc trưng như vậy. Họ chỉ biết những đặc trưng nói trên có được là do nhiều yếu tố thiên nhiên.

  • Thứ nhất là nguồn cá cơm dồi dào, sinh trưởng nhờ lượng rong tảo, sinh vật phù du quanh đảo.
  • Thứ hai là phương thức sản xuất chỉ ướp cá với muối.
  • Thứ ba là tổng hòa khí hậu thổ nhưỡng.

Thùng ủ chứa nước mắm Phú Quốc

Từ chỗ sử dụng tĩnh, khạp, lu hủ bằng sành sứ. Khi quy mô ngành sản xuất tăng dần, người làm nước mắm phải vào rừng đốn cây bời đời, vênh vênh về xẻ ra rồi ghép lại thành thùng. Bên ngoài dùng dây mây để quấn chặt, giữ thùng không bị biến dạng, bung nứt. Mỗi thùng chứa nước mắm Phú Quốc thường chứa từ 7 đến 15 tấn nguyên liệu. Số lượng dây mây bện thành bố quấn quanh thùng ủ thành cố định ở con số 120. Và mỗi thùng dù lớn hay nhỏ cũng có đúng 8 bó sợ mây quấn bên ngoài. Đường kính trung bình của thùng ủ từ 1,5 đến 3m. Cao từ 2 đến 4 m. Nếu dùng liên tục các thùng này có thể tồn tại hàng trăm năm..

Quy trình làm nước mắm cá cơm Phú Quốc

Theo chia sẻ của người làm nước mắm cá cơm Phú Quốc ngon nhất từ tháng 7 đến tháng 12 hàng năm. Cá cơm sau khi kéo vào lưới sẽ được rửa sạch bằng nước biển sau đó dùng khạp lớn bốc lên tàu, lựa bỏ cá tạp. Tức là những loài không phải cá cơm. Tàu đánh đánh bắt cá cơm chở hành chục tấn muối để ướp cá theo tỉ lệ cố định bao đời nay là 03 cá 01 muối.

Cá cơm ướp muối sẽ được đưa vào thùng gỗ ủ khoảng 10 đến 12 tháng. Các nhà sản xuất đặt các thùng ủ gọi là nhà thùng. Nhà thùng thường sử dụng máy tol trên má sẽ có một số tâm tol bằng nhựa hoặc kính trong suốt để gia nhiệt giúp cá mau chín.

Như thế nào gọi là nước mắm nhỉ ?

Sau thời gian ủ, sẽ rút lần đầu tiên cho nước mắm có độ đạm rất cao. Ở Phú Quốc cho là cao nhất lên tới 30 độ đạm. Gọi là nước mắm nhỉ.

Sau đó nhà thùng sẽ cho thêm muối vào tiếp tục ủ, để rút nước mắm long. Loại này khoản trên 20 độ đạm. Các thùng ủ sẽ luân phiên rút nước nhỉ, nước long cho tới khi lấy hết đạm. Sau đó các loại nước mắm này sẽ được pha chế, điều chỉnh cho ra loại nước mắm có độ đạm phù hợp thị trường.

Với quy trình sản xuất nước mắm kỳ công, người Phú Quốc đã tạo ra một loại nước mắm có mùi thơm dịu, vị béo tự nhiên. Độ sánh nhất định và kích thích cảm giác thèm ăn ngay khi thưởng thức.

Tại xưởng nước mắm Phú Quốc quy trình sản xuất nước mắm hoàn toàn tự nhiên, không dùng phẩm màu để tạo màu nước mắm như nhiều loại nước mắm kém chất lượng khác trên thị trường hiện nay. Vậy nên những giọt nước mắm được sản xuất ra đều đảm bảo an toàn tuyệt đối cho sức khỏe người tiêu dùng.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *